Audyt i wdrożenie HACCP w biogazowni

System HACCP (analiza zagrożeń i krytyczne punkty kontroli) jest obowiązkowy dla biogazowni przetwarzających uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego (UPZ) albo odpady spożywcze kategorii 2 i 3. To wymóg prawny, a jego brak może skończyć się wstrzymaniem działalności instalacji.

Obowiązek wynika z Rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 oraz Rozporządzenia Komisji (UE) nr 142/2011 w sprawie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego. Instalacje niespełniające wymogów podlegają kontroli Inspekcji Weterynaryjnej.

Wiele biogazowni działa bez właściwie wdrożonego systemu albo z systemem nieaktualnym po zmianie substratów. Wstępna ocena zgodności zajmuje 24 godziny i jest bezpłatna.

Obowiązek dotyczy instalacji przyjmujących uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego. Jeśli Twoja biogazownia przetwarza którykolwiek z tych substratów, sprawdź zgodność z przepisami:

• Obornik, gnojowica, zawartość przewodów pokarmowych albo krew zwierzęca.
• Odpady gastronomiczne i poubojowe.
• Osady ściekowe z ubojni albo zakładów mięsnych w biogazowniach komunalnych.
• Odpady z zakładów mleczarskich albo rybnych.

Instalacje pracujące wyłącznie na substratach roślinnych (kiszonka, słoma, celuloza) są zwykle zwolnione z obowiązku HACCP. Przepisy przewidują jednak wyjątki przy mieszaniu substratów, dlatego warto to sprawdzić. Bezpłatna ocena wstępna w 24 godziny da jednoznaczną odpowiedź.

Wdrożenie obejmuje analizę, dokumentację i szkolenie personelu: od audytu wstępnego, przez plan HACCP i pełną dokumentację, po wsparcie podczas inspekcji.

• Audyt wstępnyOcena obecnego systemu bezpieczeństwa. Luki i niezgodności z przepisami.
• Analiza zagrożeńZagrożenia biologiczne, chemiczne i fizyczne na każdym etapie procesu.
• Krytyczne punkty kontroliWyznaczenie CCP z użyciem drzewa decyzyjnego Codex Alimentarius.
• DokumentacjaPlan HACCP, procedury monitorowania, formularze rejestracji, procedury korygujące i weryfikacyjne.
• Wdrożenie systemuSzkolenie personelu, wdrożenie procedur, dostosowanie infrastruktury.
• Audyt weryfikacyjnySprawdzenie wdrożenia przed inspekcją. Protokół gotowości.
• Wsparcie przy inspekcjiJestem obecny podczas kontroli Inspekcji Weterynaryjnej albo sanitarnej.
• Przeglądy roczneAktualizacja systemu przy zmianach procesu, substratów albo przepisów.

Pełne wdrożenie trwa standardowo 12 tygodni. Analizy zagrożeń, dokumentacji, szkolenia i pilotażu nie da się skrócić bez ryzyka błędów w systemie.

1. Audyt wstępny

   Tygodnie 1 i 2

   Wizyta na instalacji, dane procesowe, przegląd istniejącej dokumentacji.

2. Analiza zagrożeń

   Tygodnie 3 i 4

   Praca analityczna i wyznaczenie CCP, konsultacje z personelem.

3. Dokumentacja

   Tygodnie 5 i 6

   Plan HACCP i pełny zestaw dokumentów systemowych.

4. Szkolenie personelu

   Tygodnie 7 i 8

   Wdrożenie wśród pracowników, ćwiczenia na stanowiskach pracy.

5. Pilotaż

   Tygodnie 9 i 10

   Uruchomienie systemu z monitoringiem i bieżącymi korektami.

6. Audyt weryfikacyjny

   Tygodnie 11 i 12

   Potwierdzenie gotowości do inspekcji. Protokół odbioru systemu.

Kompletny, zgodny z przepisami system HACCP, gotowy na kontrolę. Dostajesz księgę HACCP i pełną dokumentację systemu: plan HACCP, procedury monitorowania krytycznych punktów kontroli, formularze rejestracji odchyleń, procedury korygujące i weryfikacyjne oraz protokoły z audytu wstępnego i weryfikacyjnego.

Dokumentację piszę tak, żeby personel naprawdę z niej korzystał, a nie odkładał do szafy. Formularze są dopasowane do Twojej instalacji i substratów. Po wdrożeniu szkolę zespół z procedur, a szersze szkolenie techniczne możemy dodać w ramach szkoleń dla personelu.

Biogazownia objęta obowiązkiem, która nie ma systemu HACCP albo ma system niezgodny z przepisami, ryzykuje:

• Wstrzymanie działalności przez Inspekcję Weterynaryjną.
• Kary finansowe nakładane przez organy nadzoru.
• Cofnięcie pozwolenia na przyjmowanie substratów UPZ.
• Utratę kontraktów na dostawy substratów z zakładów objętych nadzorem.
• Odpowiedzialność zarządu w razie incydentu.
• Straty wizerunkowe i ryzyko utraty certyfikatów środowiskowych.

Wdrożenie prowadzę osobiście. Znam zarówno procesy fermentacyjne, jak i wymogi dotyczące ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego. Obecnie piszę książkę o analizie zagrożeń i krytycznych punktach kontroli w biogazowniach.

Nie przygotowuję dokumentacji z szablonu, do którego wystarczy wpisać nazwę klienta. Plan HACCP wynika z analizy Twojej instalacji: substratów, konfiguracji procesu, infrastruktury i procedur. Każdy punkt kontroli i każda wartość graniczna mają uzasadnienie. Więcej przeczytasz na stronie O mnie.